Aanmelden
E-mail:

Wachtwoord:

Registreer
Wachtwoord vergeten?
Nieuwsbrief
Navigatie

Rookverslaving

DOSSIER: STOPPEN MET ROKEN

Vandaag kan niemand nog beweren niet te weten dat roken erg schadelijk is voor de gezondheid. Toch telt België nog altijd 27% rokers waarvan minstens drie op vier ontevreden is over hun verslaving. Vanaf 2006 mag er niet meer gerookt worden op de werkplek, vanaf 2007 niet meer in restaurants en vanaf september 2008 niet meer op openbare plaatsen. Nog twee redenen om maar meteen komaf te maken met een hoogst ongezonde en dure gewoonte: roken!

Waarom stoppen met roken?
Problemen bij het stoppen met roken
Hoe van je rookverslaving verlost geraken?
Adviezen om het vol te houden 
Wanneer naar de huisarts?


WAAROM STOPPEN MET ROKEN?
We weten natuurlijk al lang dat roken ongezond is, zowel voor de roker zelf als voor de mensen om hem/haar heen. Tabaksrook bevat namelijk meer dan 3000 schadelijke stoffen waarvan er 43 kankerverwekkend zijn!
De gevolgen van tabaksverslaving zijn dan ook niet te overzien:
- Aandoeningen van de luchtwegen zoals astma, chronische bronchitis en longemfyseem
- Ernstige hart-en vaatziekten zoals beroerte, bloedvatvernauwing en hartinfarct
- Een enorm verhoogd risico op longkanker en andere kankers zoals slokdarmkanker, mond-en keelkanker, pancreaskanker enz. Voor longkanker en neus- keel- en mondkankers zijn de risico's voor een passief roker evengroot als voor de roker zelf!
- Sexuele problemen: door het roken kan de vruchtbaarheid sterk dalen. Mannen krijgen sneller te kampen met erectieproblemen. Bij vrouwen kan de menopauze vervroegd intreden.
- Mensen in de omgeving waar gerookt wordt, worden telkens ongewild aan dezelfde risicofactoren blootgesteld! Passief roken is nog schadelijker als men aanvankelijk dacht. Vooral kinderen zijn extra gevoelig voor de verschillende toxische stoffen aanwezig in tabaksrook.
- Als je de pil neemt en rookt, heb je veel meer kans op een thrombose of een bloedklontertje.
- Als een zwangere vrouw rookt of meerookt (passief roken), kan dit ernstige gevolgen hebben voor de baby. Denken we maar aan vroeggeboortes,  lichtgewicht baby's en andere risico's. Zwangere vrouwen en hun partners genieten een tegemoetkoming als ze beslissen om te stoppen met roken. Het RIZIV voorziet voor zwangere vrouwen een tussenkomst van 30 euro per consultatie; dit gedurende de ganse zwangerschap met een maximum van 8 consultaties per zwangerschap. De tussenkomst geldt enkel, wanneer de rookstop-begeleiding gebeurt door een arts of een erkend tabakoloog. Een tabakoloog is een gezondheidswerker die er speciaal toe opgeleid is mensen te begeleiden in het stoppen met roken. Een lijst van erkende tabakologen in uw buurt vindt u hier terug.
Stoppen met roken is gemakkelijker met twee. Voor de partner gelden de algemene terugbetalingsmodaliteiten: 30 euro voor de eerste consultatie en 20 euro voor de tweede tot en met de achtste consultatie; dit gedurende een periode van twee kalenderjaren. Ook hier is er enkel een tegemoetkoming als de rookstopbegeleiding gebeurt door een arts of een erkend tabakoloog.Voor meer info klik hier
 
Met alle vragen over stoppen met roken kan je terecht op de lijn TABAKSTOP 0800/111 00 of deze website

Laat je vooral niet ontmoedigen door te denken: "Ik rook nu zolang dat stoppen toch geen zin meer heeft". Vanaf de eerste momenten dat je gestopt bent begint het lichaam de schade, die door de jaren roken werd veroorzaakt, te herstellen. Zo is al
- na 24u het risico op een hartaanval gedaald.
- na 1 jaar het risico op hartziekten de helft lager dan bij een roker die niet gestopt zou zijn.
- na 10 jaar het risico op longkanker tot de helft teruggebracht
- na 15 jaar het risico op beroerte even laag als bij wie nooit gerookt heeft.
 
Daarnaast zijn er nog een aantal ongemakken die rokers dagelijks ervaren:
- een slechte lichamelijke conditie die problemen geeft bij sporten, stoeien met de kinderen, trap oplopen, enz.
- nicotine-aanslag op vingers, tanden, plafond, gordijnen, enz.
- tandvleesproblemen
- ongewilde hoestbuien - naar rook stinkende kleren
- partners, kinderen, collega's en vrienden die last hebben van de rook
- de zorg om voldoende voorraad te hebben
- er is steeds minder gelegenheid om te roken: verbod op openbare plaatsen, op de werkplek, en in de restaurants
- een zeer dure aangelegenheid

PROBLEMEN BIJ HET STOPPEN MET ROKEN
Roken is verslavend. Je raakt gewend aan een bepaalde hoeveelheid nicotine (lichamelijke afhankelijkheid) en aan de gewoonte te roken (geestelijke afhankelijkheid). Als je aan een sigaret trekt, wordt na 10 seconden een hoeveelheid nicotine aan de hersenen afgeleverd. Je hersenen gaan zich echter snel aanpassen door de nicotine-receptoren te vermeerderen. Dit zal tot gevolg hebben dat je meer sigaretten nodig hebt om dezelfde effecten te voelen. Light sigaretten zijn bovendien een fabeltje. Je zal gewoon dieper inhaleren om toch aan je nicotine te geraken. Rook je minstens 10 sigaretten per dag, en rook je je eerste sigaret binnen het half uur nadat je bent opgestaan, dan is de kans groot dat je verslaafd bent.

De lichamelijke afhankelijkheid veroorzaakt bij stoppen met roken ontwenningsverschijnselen zoals angst, nervositeit, concentratiestoornissen, hoofdpijn, slaapstoornissen, verstopping en een verhoogde eetlust. De meeste van deze symptomen verdwijnen reeds 72 uren na de rookstop. Het is ook deze afhankelijkheid die rokers een sigaret doen opsteken als ze daar eigenlijk zelfs geen zin in hebben.

De geestelijke afhankelijkheid is minder zichtbaar, maar moeilijker te overwinnen. Nicotine werkt in op dat deel van de hersenen dat de emoties regelt. Er is de tabak als genotsproduct, innig verbonden met de prettige momenten van het leven. Er is de tabak als gewoonte, de sigaret die automatisch opgestoken wordt bij een glas wijn of een kop koffie. En dan is er nog de tabak als steun en toeverlaat: de sigaret die opgestoken wordt bij verdriet, vermoeidheid, stress.
 
Evolueer HIER zelf jouw nicotineverslaving.

Ook de angst om te verdikken, kan een reden zijn om niet te stoppen, ten onrechte nochtans: het klopt dat nicotine het energieverbruik verhoogt en de eetlust vermindert. Bij degenen die stoppen zal de stofwisseling terug normaliseren, het geur-en smaakvermogen zal verbeteren. De meeste ex-rokers komen gemiddeld 2 à 3 kg bij. Een beetje meer lichaamsbeweging, 'gezonde' tussendoortjes en niet 'te vetrijk' en 'te suikerrijk' eten voorkomen gewichtstoename. Soms is het nuttig om een diëtiste te raadplegen.

De angst om weer eens te mislukken, maakt het moeilijker om te geloven dat men kan stoppen. Weinig ex-rokers zijn met een eerste poging in hun opzet geslaagd. Wees niet ontmoedigd in geval van mislukking. Laat elke mislukking een leermoment zijn voor een nieuwe poging!

Een wijs Chinees gezegde luidt: 

                     Geef mij kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, 
                        Geef mij moed om te veranderen wat ik kan veranderen, 
                     Geef mij wijsheid om tussen deze twee onderscheid te maken
.


HOE VAN JE ROOKVERSLAVING VERLOST GERAKEN?
Om uw kans op slagen te verhogen, moet u twee belangrijke dingen evalueren: 

Je motivatie: ga voor jezelf na welke voordelen stoppen met roken voor jou meebrengt. Als je twijfelt, praat er dan eens over met je arts, apotheker of met mensen die gestopt zijn. Je zult merken dat iedereen blij is van zijn/haar rookgewoonte verlost te zijn.

Je nicotineverslaving: ga voorjezelf na hoeveel je  rookt, waarom je rookt, wanneer je rookt , in wiens gezelschap je rookt en of er situaties zijn waarin je altijd rookt. Stel bijvoorbeeld gedurende één week een dagboek op, zonder je gewoonte te wijzigen. Hoe beter je inzicht hebt in je rookgedrag, des te gemakkelijker zal je een strategie kunnen bepalen om het roken af te leren.

Enkele voorbeelden
: Steekt je altijd een sigaret op bij een tas koffie, probeer dan eens frisdrank. Steekt je altijd een sigaret op bij het telefoneren, neem dan bvb pen en papier in de hand. Steek je altijd een sigaret op bij cafébezoek, drink dan bvb geen alcoholische drank. Alcohol en roken gaan immers dikwijls samen. De momenten waarop je het meeste rookt, ben je het kwetsbaarst.
Je moet dus een strategie zien te vinden om juist dan de verleiding te kunnen weerstaan. Roken is een aangeleerde gewoonte, en alhoewel stoppen met roken moeilijk is, kan wat aangeleerd is, ook altijd weer afgeleerd worden.

Nicotine-vervangmiddelen kunnen je misschien helpen de verleiding te weerstaan. Eens je hebt beslist dat je wil stoppen, kan je beginnen met het uitkiezen van een stopdatum. Kies een gunstig tijdstip, wanneer je niet teveel aan je hoofd hebt en er toch voldoende afleiding is. Neem ongeveer twee weken de tijd om je voor te bereiden op je finale stopdatum. Stop dan in één keer. Uit onderzoek blijkt dat mensen die in één keer stoppen een veel grotere slaagkans hebben dan degenen die langzaam minderen.

Zorg dat alle rookwaren uit huis verwijderd zijn voor de stopdag. Mijd in het begin moeilijke situaties door zo weinig mogelijk te vertoeven in een omgeving waar gerookt wordt. Zoek aan de hand van het lijstje (zie dagboek) van alle mogelijke momenten waarbij je naar een sigaret verlangt, naar alternatieven. Bedenk dan wat je voortaan kunt doen in plaats van te roken, bvb iemand opbellen, bij iemand op bezoek gaan...

Om ontwenningsverschijnselen en de drang naar nicotine te beperken bestaan er twee soorten geneesmiddelen:

-Nicotine-vervangmiddelen
Het principe is eenvoudig: men dient nicotine toe om de drang naar tabak en de ontwenningsverschijnselen te verminderen. Uit studies blijkt dat het gebruik van nicotinevervangmiddelen efficiënter is dan stoppen op wilskracht alleen.

Er zijn verschillende systemen beschikbaar:

Kauwgom (Nicorette, Nicotinell). De kauwgom moet langzaam, maar niet continu gekauwd worden. Je kauwt best tot de smaak  sterk wordt. De nicotine in de kauwgom wordt via de wang in het bloed opgenomen. "Parkeer" daarna de kauwgom  tussen je wang en kiezen. Wacht even tot de smaak verdwijnt. Kauw dan weer tot de smaak sterk wordt en doe de kauwgom weer tussen je wang en kiezen. Ga zo ongeveer dertig minuten door, de kauwgom werkt ongeveer een half uurtje. Kauw zeker niet te krachtig. 
De startdosis van acht tot twaalf kauwgommen wordt best voldoende lang, hiermee bedoelen we acht tot twaalf weken, volgehouden. Daarna kan je langzaam afbouwen gedurende enkele weken.
De kauwgom is beschikbaar in twee sterktes: de 2mg voor rokers van minder dan 20 sigaretten per dag en 4mg voor rokers van meer dan 20 sigaretten per dag. Voor zwaardere rokers kan het gebruik van enkel nicotinekauwgom onvoldoende zijn. De kauwgommen gaan alleen het onmiddellijke verlangen naar een sigaret tegen en niet het steeds op de achtergrond aanwezig verlangen. (Voor liefhebbers van een krokante kauwgom bestaat er Nicorette® freshmint)
Drink een kwartier vóór tot een kwartier na het nemen van een kauwgom geen zure dranken (zoals koffie, bruisende dranken)!

Pleisters (Niquitin, Nicorette, Nicotinell, Nicopatch). De nicotinepleister pleisters geven een gecontroleerde dosis nicotine af. De nicotinepleister wordt op een zuiver en onbehaard gedeelte van het bovenlichaam aangebracht.
De Nicorette-pleister werkt 16uur (niet voor 's nachts), de andere pleisters werken 24uur. Als je 's morgens vroeg reeds een sterk verlangen naar roken ervaart, gebruik je best de 24uurs-pleisters. Heb je daarentegen slaapproblemen, probeer dan de 16-uurs pleister. De diverse pleisters zijn beschikbaar in 3 sterktes.  Er moet met een voldoende hoge dosis gestart worden. Dit is 21mg per 24 uur voor rokers van meer dan twintig sigaretten per dag. Als je iets minder rookt, maar 's morgens vroeg reeds een sterk verlangen ervaart om te roken, heb je ook een grotere slaagkans met de 21mg per 24 uur pleisters. De begindosis wordt gewoonlijk vier tot twaalf weken volgehouden en daarna geleidelijk afgebouwd, stap voor stap. Deze methode is zeer geschikt voor zware rokers.

Microtabs (Nicorette). De nicotine in de microtab wordt via het mondslijmvlies in het bloed opgenomen. Als je naar een sigaret snakt, leg je een tablet onder de tong, maar zuig je ze niet op. De tablet lost vanzelf  in ongeveer 30 minuten op.
De eerste drie maanden gebruik je de microtab naar behoefte, daarna bouw je het aantal tabletten af. Een normale dosis bedraagt acht tot twaalf tabletten per dag. Als je ontwenningsverschijnselen onvoldoende worden tegengehouden, mag je twee tabletten ineens gebruiken. Er mogen niet meer dan dertig microtabs per dag ingenomen worden. Drink een kwartier vóór tot een kwartier na het nemen van een tablet geen zure dranken (zoals koffie, bruisende dranken)!

Zuigtabletten (Lozenge). De nicotinezuigtabletten geven nicotine vrij als erop gezogen wordt. Als je de drang naar een sigaret voelt, steek je een zuigtablet in de mond. Zuig niet constant, maar tot de smaak sterk wordt. Doe de tablet dan tussen je wang en tandvlees. Als de smaak weg is begin je weer te zuigen. Doe dit tot de tablet volledig is opgelost, dit duurt een klein half uurtje. Drink een kwartier vóór tot een kwartier na het nemen van een tablet geen zure dranken (zoals koffie, bruisende dranken)!
Tot een zestal weken wordt één zuigtablet per één à twee uur aanbevolen, gevolgd door een drietal weken één zuigtablet per twee à vier uur, tot slot gevolgd door een drietal weken één zuigtablet per vier à acht uur. De behandelingsduur duurt dus ongeveer twaalf weken.

-Niet nicotinebevattende geneesmiddelen:

Geneesmiddelen die bupropion bevatten:
Bupropion
is een hulpmiddel bij rookstop. Het juiste werkingsmechanisme van van dit bestanddeel is niet volledig gekend. Het werkt voornamelijk in op twee chemische stoffen in onze hersenen nl. noradrenaline en dopamine. Hierdoor worden de ontwenningsverschijnselen onderdrukt en de zin in roken vermindert. Geneesmiddelen op basis van bupropion zijn enkel op voorschrift verkrijgbaar.  

Geneesmiddelen die varenicline bevatten:
Varenicline
vermindert de drang om te roken en verzacht de ontwennings-verschijnselen. Het neemt het plezier van het roken weg. Dit Geneesmiddellen op basis van varenicline zijn enkel op voorschrift verkrijgbaar.
Als je de startverpakking genomen hebt, kan je een tegemoetkoming van het ziekenfonds voor één doos bekomen (onder bepaalde voorwaarden) via een goedkeuring van de medisch adviseur. Vraag ernaar bij je arts.


-Producten op natuurlijke basis die geen geneesmiddelen zijn:

Fumexit is een product op natuurlijke basis. Het heeft een gunstig effect op de ontwenningsverschijnselen die bij rookstop kunnen optreden.

Vermelden we ook nog Nicobloc®.  Deze druppels moet je op de filter van je sigaret aanbrengen. Ze verminderen de opname van teer en nicotine tot 99% en helpen bij het afbouwen van de nicotinebehoefte. De gewoonte om te roken wordt spijtig genoeg niet onmiddellijk met deze methode afgeleerd.


Sommige mutualiteiten komen tussen in de kosten. Informeer bij uw mutualiteit! Bespreek samen met uw apotheker en/of huisarts welk middel het best voor u geschikt is.

ADVIEZEN OM HET VOL TE HOUDEN
Blijf waakzaam!
 Op onverwachte momenten kan je plots opnieuw naar een sigaret verlangen, blijf daarom opletten. Zorg dat je een paar alternatieven voor roken hebt bedacht. In plaats van roken kan je bijvoorbeeld diep ademhalen, tegen jezelf praten, een wandelingetje maken, een glas water halen, naar toilet gaan, iemand opbellen... Zorg dat je steeds een antwoord heeft wanneer men je een sigaret aanbiedt. Leg uit dat je gestopt bent en dus niet meer wil roken. Sta op je stuk. Probeer indien nodig van onderwerp te veranderen. Pas op met alcohol : onder invloed van alcohol is het immers moeilijk om nee te zeggen tegen roken. Als je toch een onweerstaanbaree drang hebt om te roken, probeer het roken dan vijf minuten uit te stellen. Ga ondertussen iets doen om jezelf af te leiden. Loop naar buiten, doe wat ontspanningsoefeningen, maak een praatje tegen iemand... Op deze manier kan je de zwakke momenten leren te overbruggen. Ook als je al lang gestopt bent, kunnen ingrijpende of spannende (zowel aangename als vervelende) gebeurtenissen de behoefte aan een sigaret/pijp weer oproepen. Het is belangrijk dat je deze situaties herkent. Probeer op zo'n moment met anderen te praten over wat je meemaakt en voelt. Dat lucht op. Anderen kunnen je steunen en afleiden zodat je door het moeilijke moment komt. Maak daarover goede afspraken.

Positief denken
Blijf positief denken : bijvoorbeeld "Nee ik heb het roken niet nodig om in een betere stemming te komen" of "ik rook nou al zoveel dagen/weken niet, dat wil ik volhouden." Geef jezelf regelmatig een compliment omdat je nog steeds niet rookt. Bedenk een leuke beloning voor jezelf (iets leuk kopen, een vrije dag, een bioscoopbezoekje...) Om te voorkomen dat je weer gaat roken, kan je het beste nooit meer een sigaret opsteken. Denk niet : "Eentje maakt niet uit" of "Ik heb er wel een verdiend" of " Eens kijken of ik het nog lekker vind". Je maakt het je op deze manier onnodig moeilijk.

Toch weer gerookt
Wanneer je in een zwak moment toch een sigaret opsteekt, rook deze dan niet op. Druk hem uit. Ook als je al meerdere sigaretten hebt gerookt, is het zonde om je stoppoging af te breken. Geef niet te snel op, maar praat erover. Denk niet meteen dat je inspanningen voor niets zijn geweest. Vraag jezelf af waarom het mis ging. Was je op de situatie voorbereid ? Wat kan je doen als een dergelijke situatie opnieuw optreedt ? Bedenk vooraf een handige afleiding. Zet je redenen om te stoppen nog eens op een rij. Sta erbij stil dat het niet-roken je al voordelen heeft opgeleverd : je ziet er beter uit, je  ruikt en  proeft meer, je conditie en  gezondheid zijn verbeterd. 

Je kan het leren
Gewoontes zijn moeilijk te veranderen. Toch is het de moeite waard om nieuwe gewoontes aan te leren. Als je het drie maanden weet vol te houden, is de kans groot dat je het ook een jaar volhoudt. Zet dus alles op alles om die drie maanden te halen. Daarna kan de trek in een sigaret nog wel eens terugkomen, maar je hebt inmiddels geleerd om ermee om te gaan. Na verloop van tijd wordt het steeds makkelijker en prettiger om zonder roken te leven.

Terugval
Als je telkens opnieuw terugvalt of merkt dat je weer elke dag rookt, kan je je stoppoging als mislukt beschouwen. Laat het hier dan niet bij zitten en probeer opnieuw te stoppen. Stel het niet uit, want dat is zonde van de tijd. Leg een nieuwe stopdatum vast in de nabije toekomst. Kijk nog eens naar uw redenen om te stoppen, dan weet je waarom je wilt doorzetten. Vraag eventueel raad aan derden. Je zal zien dat de aanhouder wint.

WANNEER NAAR DE HUISARTS
Raadpleeg je huisarts
- indien je zwanger bent of borstvoeding geeft
- indien je ooit een hartinfarct of beroerte hebt gehad
- indien je angina pectoris (pijn in de borst, meestal bij inspanning) hebt
- indien je lijdt aan hartritmestoornissen
- indien je kauwgom wilt gebruiken, maar een ontsteking hebt aan keel of slokdarm
- indien je pleisters wilt gebruiken, maar lijdt aan een chronische huidaandoening zoals eczeem of psoriasis
- indien je jonger bent dan 18 jaar
- indien het niet lukt met de nicotine-vervangmiddelen
- indien je leverproblemen hebt
- indien je een tumor van de bijnier hebt
- indien je diabetes hebt en insuline gebruikt
- indien je een maagzweer hebt
- indien je hyperthyreoïdie hebt, dit is een sneller werkende schildklier
- indien je bepaalde geneesmiddelen gebruikt zoals heparines (bloedstolling), theophylline (bij luchtwegaandoeningen), anti-aritmica en geneesmiddelen tegen angor, bepaalde tricyclische antidepressiva en neuroleptica, insuline (diabetes) of medicatie tegen maagzweren.


STOPPEN MET ROKEN, DENK AAN JEZELF EN AAN DE MENSEN RONDOM JE!