Aanmelden
E-mail:

Wachtwoord:

Registreer
Wachtwoord vergeten?
Nieuwsbrief
Navigatie

Pijn

Pijn in de brede zin van het woord.

Hoofdpijn.

Spierpijn.

Rugpijn.

Tandpijn.

Buikpijn.

Menstruatiepijn.

Oorpijn.

Behandeling van pijnklachten.

Lokale producten gebruikt bij spierpijn en rugpijn.

Producten gebruikt bij buikpijn.

 

                           



Pijn in de brede zin van het woord

Iedereen heeft wel eens een helse pijn zoals hoofdpijn, tandpijn of pijn na een verwonding. Pijn is zonder meer een van de meest frequent voorkomende klachten in de apotheek en de huisartsenpraktijk. Pijn is een zeer complex gegeven en gaat vaak gepaard met allerlei stoornissen. Je kan pijn definiëren als “een onaangename ervaring, meestal verbonden aan een weefselbeschadiging of althans voorgebracht door stoffen die een dergelijke weefselbeschadiging veroorzaken. Bij deze weefselschade komen er namelijk ter plaatse allerlei stoffen vrij die kleine pijnzenuwlichaampjes (pijnreceptoren zullen prikkelen. De pijnzenuwlichaampjes geven dan via de zenuwen elektrische stroomstootjes (pijnprikkels) naar het ruggenmerg door. Vervolgens worden deze pijnprikkels naar de hersenen doorgegeven. Zij zullen de prikkels ontleden. Op die manier voel je pijn en bepaalde emoties, zoals bijvoorbeeld verdriet of woede, die hiermee gepaard gaan.
Deze ‘gewone pijn’ noem je in medische termen ‘nociceptieve pijn’. Dit soort pijn is meestal met gewone pijnstillers zoals paracetamol, aspirine, ibuprofen of andere onstekingsremmers te verhelpen.

Echter, niet elke pijn is zo eenvoudig te bestrijden…Soms, bijvoorbeeld na een ernstige verwonding of door bepaalde ziektes, kan het zijn dat je zenuwbanen beschadigd geraken. Heel je geleidingssysteem wordt hierdoor ontregeld. Je lichaam zal deze beschadiging trachten te compenseren door nieuwe zenuwdraadjes te vormen. Deze geven echter voortdurend kleine stroomstootjes af. Het pijncentrum in de hersenen wordt m.a.w. constant geprikkeld, waardoor je een aanhoudende scherpe en/of brandende pijn voelt. De plek die beschadigd raakte wordt nu dus super gevoelig. Een prikkel die je normaal als licht pijnlijk zou ervaren, wordt plots zeer hevig. Men spreekt dan van ‘neuropathische pijn’ of kortweg ‘neuropathie’ (zenuwpijn) genoemd. Soms kunnen de zenuwdraadjes die gevormd worden zich bundelen en als het ware zenuwknobbels vormen ter hoogte van het litteken waar de beschadiging optrad. Ook deze knobbels zenden onregelmatige stroomstoten uit. Het zenuwstelsel geraakt met andere woorden helemaal uit balans. Dit zorgt voor een constant pijngevoel.

Een derde vorm van organische pijn is de viscerale pijn. Dit is pijn ter hoogte van de buik en de buikorganen. De pijn is soms moeilijk te lokaliseren en vertoont een vaag en zeurend karakter. De pijn kan uitstralen naar gedeelten van het lichaam waar geen pijn verwacht zou worden (bijvoorbeeld schouderpijn bij prikkeling van het middenrif). Bovendien kunnen hevige koliekpijnen ontstaan bij overrekking van de darmwand bij een ernstige verstopping (obstructie) van de darm.

Nociceptieve pijn, viscerale en neuropatische pijn hebben beiden een identificeerbare organische oorzaak (zoals een wonde, een infectie of een storing in de zenuwgeleiding), in tegenstelling tot psychogene pijn waarvoor geen organische oorzaak is. Deze laatste vorm van pijn is zeer moeilijk te behandelen. Hierbij komt het er vooral op neer om de onderliggende psychologische stoornis aan te pakken.

    Terug naar boven    

Enkele veel voorkomende pijnklachten van naderbij bekeken.

HOOFDPIJN

Iedereen heeft wel eens hoofdpijn. Meestal is dit van voorbijgaande aard, maar het kan best vervelend zijn.
Er bestaan verscheidene vormen van hoofdpijn, al naargelang de plaats waar de hoofdpijn zich uit en de frequentie waarmee de klachten optreden. We zetten de voornaamste vormen even op een rijtje:

  • De meest voorkomende vorm is spanningshoofdpijn. Deze vorm van hoofdpijn kenmerkt zich door een doffe of drukkende pijn ter hoogte van de schedelhuid, slapen of hals. De pijn ligt vaak als een band rond het hoofd. Dit kan te wijten zijn aan een slechte houding, gezichtsstoornissen (hieraan denken we vooral bij schoolgaande kinderen die over hoofdpijn klagen!), oververmoeidheid of psychische belasting.
  • Migraine is een complexe aandoening gekenmerkt door aanvallen van ernstige hoofdpijn gedurende 4 tot 72 uren. Vaak kondigt migraine zich aan door andere klachten dan hoofdpijn, zoals gezichtsstoornissen (o.a. het zien van flitsende beelden of zigzaglijnen), of tintelingen en stijfheid ter hoogte van de lippen, het aangezicht, de vingers of de handen. Sommige patiënten voelen zich ook misselijk of hebben braakneigingen. De hoofdpijn bij migraine is eerder een kloppende pijn en komt vaak maar aan één kant van het hoofd voor, maar kan ook aan beide kanten voorkomen. De pijn situeert zich meestal vooraan of zijdelings van het hoofd. Typisch voor migraine is dat de hoofdpijn toeneemt bij inspanningen en meestal verbetert na rust in een donkere kamer. Migraine komt drie maal meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De onderliggende oorzaak is niet altijd even duidelijk. Uitlokkende factoren zijn stress, bepaalde voedingsfactoren (o.a. chocolade, belegen kaas, cocosnoot en wijnen) externe prikkels (o.a. flikkerlichten  en snel veranderende televisiebeelden). Migraine kan ook het gevolg zijn van hormonale veranderingen, bv. rond de menstruatie of de menopauze.
  • Clusterhoofdpijn wordt gekenmerkt door aanvallen van hevige bonzende of stekende eenzijdige hoofdpijn en situeert zich vaak achter het oog. Een aanval komt meestal plots opzetten en verdwijnt binnen een paar uren. Men spreekt van clusterhoofdpijn aangezien de aanvallen in groepen (clusters) optreden en kunnen variëren van twee per week tot meerdere per dag. De clusters van aanvallen kunnen enkele weken aanhouden gevolgd door tussenpozen van maanden zonder hoofdpijn. Bepaalde factoren kunnen clusterhoofdpijn uitlokken zoals alcohol, lange vliegreizen of verblijf op grote hoogte.
  • Hoofdpijn door sinusitis situeert zich vooral rond de ogen en de kaken, m.a.w. daar waar zich de sinusholten bevinden. De pijn verergert bij het naar voor buigen of liggen en gaat gepaard met neusloop of neusverstopping.

Bij ernstige hoofdpijn ligt het slikken van pijnstillers voor de hand. Sommige mensen nemen zelfs een pijnstiller om te voorkomen dat de hoofdpijn terugkomt. Dagelijks gebruik van pijnstillers of migrainemiddelen kan echter geneesmiddelenafhankelijke hoofdpijn tot gevolg hebben. Hoofdpijn door geneesmiddelen wordt gekenmerkt door chronische hoofdpijnklachten, zonder vast patroon. Ook gewenning aan pijnstillers kan na het stoppen van de pijnstillers geneesmiddelenafhankelijke hoofdpijn veroorzaken. Eenzelfde soort hoofdpijn kan ook ontstaan na gebruik van veel cafeïne. Cafeïne zit niet alleen in koffie, maar ook in thee, energiedrankjes, chocolade en soms zelfs in pijnstillers. Het risico bestaat dat mensen in een vicieuze cirkel terechtkomen, met (bijna) dagelijks optredende hoofdpijn.

Nuttige tips:
Het is bij weerkerende hoofdpijn vooral belangrijk om de uitlokkende factoren na te gaan.

  • Als het gaat om spanningshoofdpijn, bouw dan voldoende momenten van rust in. Doe wat aan sport en neem voldoende ontspanning.
  • Heb je vooral hoofdpijn na een ganse dag bureauwerk, ga dan eens na of je bureaumateriaal op de juiste hoogte is ingesteld.
  • Is er niets mis met je gezichtsvermogen?  Een ganse dag staren op een computerscherm kan eveneens hoofdpijn in de hand werken. Bedenk dat er speciale brillen bestaan die het kijken naar een scherm vergemakkelijken.
  • Heb je last van migraine dan is het vooral belangrijk dat je voor jezelf nagaat welke prikkels migraine bij je uitlokken en dat je deze tracht te vermijden. Houd eventueel een dagboek bij waarin je noteert wat je zoal deed en at voordat je een aanval krijgt. Op die manier kan je beter je eigen uitlokkende prikkels inschatten.
  • Heel vaak is stress een directe aanleiding tot spanningshoofdpijn of migraine. Zorg daarom voor voldoende rustpauzes en beweging. Slaap voldoende, verbruik lichte maaltijden en zorg dat je je voldoende ontspant.
    Terug naar boven    

SPIERPIJN

Spierpijn of spierkramp is een signaal van overbelasting van je spieren. Je lichaam trekt aan de alarmbel: er treedt een overmatige verzuring op. Er zijn m.a.w. door een overbelasting teveel afvalstoffen vrijgezet, die niet tijdig kunnen worden afgevoerd.
De spierkramp ontstaat door een sterke samentrekking van de spier. Tijdens de kramp voelt de spier hard en pijnlijk aan, maar er is geen sprake van zwelling of bloeduitstorting. Doorgaans leidt spierkramp tot een (tijdelijke) functievermindering. Spierkrampen kunnen overal voorkomen, maar treden het vaakst op ter hoogte van de kuit, voet, scheenbeenspieren en handen.
Spierpijn kan je voorkomen door een goede opwarming en afkoeling bij het sporten in te bouwen. Wanneer je toch spierpijn ondervindt, gun je lichaam dan de nodige rust. Na een tweetal dagen zijn de verzurende afvalstoffen meestal verdwenen uit het lichaam en verminderen de klachten.

Maar er kunnen ook andere factoren dan sport spierpijn of -krampen veroorzaken. We zetten ze even op een rijtje:

  • Een verstoorde stofwisseling (tekort aan calcium, kalium of magnesium) kan een negatieve invloed hebben op de chemische processen die zich tijdens de inspanning in de spier voltrekken en eveneens aanleiding geven tot spierkramp. Ook overmatig alcoholgebruik kan hiertoe leiden.
  • Een laag glucose(suiker)gehalte in de spier.
  • Een zouttekort door zoutloos dieet.
  • Vochtverlies (overvloedig zweten), wat kan leiden tot een verstoorde elektrolytenbalans.
  • Vermoeidheid.
  • Zwangerschap
  • Bij ouderen is de spierkramp tijdens het wandelen vaak te wijten aan vernauwingen van bloedvaten door (slag)aderverkalking (“etalagebenen”).
  • Medicatie. Dit is vooral het geval bij geneesmiddelen die gebruikt worden om je cholesterolgehalte te verminderen.
  • Wanneer de spier door een ongeluk gekneusd geraakt, treedt er meestal een bloeduitstorting en/of een zwelling op. Er treden typische ontstekingskenmerken op: roodheid, zwelling, warmte en pijn. Het zal je dan ook niet verbazen dat je dit soort pijn best bestrijdt met een ontstekingsremmer (zie verder).

Nuttige tips:
Bij kramp is het belangrijk om de opgetreden reflex te doorbreken zodat de spiervezels weer in hun normale patroon gaan aanspannen en ontspannen. Het beste kan je dit bereiken door te proberen de verkrampte spier te rekken. Ook door massage kan je proberen de zuurstofdoorstroming weer te verbeteren.
Het kan eveneens helpen om de spieren op te warmen door warme kleding (beenwarmers), een hot pack of door even de sauna in te gaan. Als de kramp wordt veroorzaakt door hitte en uitdroging mag dit vanzelfsprekend allemaal niet.
Aangezien spierkramp soms wordt veroorzaakt door een verstoring van de elektrolyten- of zoutbalans, is het belangrijk de nodige aandacht aan de voeding te besteden en voldoende te drinken (min. 2 liter water per dag).
Tijdens het sporten zweten we veel en verliezen we bijgevolg veel zout. Om die reden kunnen bij het sporten elektrolytenrijke drankjes het verlies ervan compenseren.
Probeer een gezonde en gevarieerde voeding na te streven. Eet voldoende vers fruit en groenten. In de onderstaande tabel krijg je een idee van waar we vooral magnesium, kalium of calcium in terug vinden.

ELEKTROLYT VOEDINGSBRONNEN
Calcium Melkproducten,
Brood,
Broccoli, groene kool, spinazie
Kalium Broccoli, kolen, sla, avocado's,komkommers, bieten, wortelen

Vijgen, appels, druiven, bananen,perziken
Magnesium Granen, soja

Kool, aardappelen, groene sla

Noten (amandelen!),gedroogd fruit, bananen, appelen

Koffie, thee en cacao


Bij een spierkneuzing kunnen volgende tips verlichting brengen:

  • Rust voldoende tot de pijn verdwijnt.
  • Breng gedurende enkele minuten ijs aan op de gekwetste spier om bloeduitstortingen tegen te gaan.
  • Breng eventueel een ondersteunend verband aan, maar span dit niet te hard aan. Bij opzwelling van de spier kan hierdoor de bloedvaten worden ingeklemd waardoor zuurstoftekort en extra spierpijn kan ontstaan.
  • Plaats het gekwetste lichaamsdeel in de mate van het mogelijke in hoogstand. Ook dit voorkomt bloeduitstorting en blauwkleuring.
  • Een warmtepack kan verlichting brengen in geval van stramme en pijnlijke spieren. Pas dit pas 48 uur na de kneuzing toe, ook weer om bloeduitstortingen in te perken.
    Terug naar boven    

RUGPIJN

Er zijn verschillende soorten rugpijn. ‘Lage rugpijn’ komt het meeste voor. Je arts kan dit ook wel eens ‘aspecifieke rugpijn’ noemen. Het is vaak moeilijk te achterhalen wat de precieze oorzaak is van lage rugpijn. Wat we wel weten is dat deze vorm meestal ontstaat door overbelasting van bepaalde delen van je rug. Bij de meeste patiënten is er gelukkig niets ernstigs aan de hand en verdwijnen de klachten vanzelf. Soms moet je wel geduld uitoefenen: het kan tot 6 weken duren.

In bepaalde gevallen is er echter wel een duidelijke oorzaak voor je rugpijn te vinden. We sommen enkele mogelijkheden voor je op:

  • Zwangerschap: Je rug kan het tijdens je zwangerschap soms zwaar te verduren krijgen. Je komt enkele kilo’s bij en door de specifieke gewichtstoename aan je buik, ga je vaak een andere houding aannemen. Hormonale veranderingen kunnen ook een rol spelen.
  • Artrose van je wervelkolom. Artrose is een aandoening waarbij je gewrichten langzaam verslijten. Vooral oudere personen hebben hier last van.
  • Spierproblemen.
  • Een ongeval: Door een ongeval kan je je ruggenwervel op verschillende manieren beschadigen. Zo kan je een breuk of een barst aan een van je wervels oplopen.
  • Een hernia: Tussen elk van je ruggenwervels bevindt zich een ‘tussenruggenwervelschijf’. Deze schijven zorgen ervoor dat je je rug soepel kan bewegen. Soms kan zo’n schijf echter gaan uitpuilen. Dan heb je een hernia. Als de uitpuiling tegen een zenuw drukt, kan dat erge pijn veroorzaken.
  • Een aangeboren aandoening: Sommige patiënten worden geboren met een probleem aan hun rug. Voorbeelden zijn een afwijkende stand van de rug (zoals bij scoliose) of de ziekte van Bechterew (een blijvende ontsteking van de gewrichten in de wervelkolom).

Nuttige tips:
Je kan zelf heel wat acties ondernemen om je klachten te verlichten. Heb je last van lage rugpijn? Hou dan rekening met volgende tips:

  • Blijf bewegen! Probeer je pijn te overwinnen en zet je dagelijkse activiteiten verder. Je mag hier uiteraard niet in overdrijven. Zware voorwerpen laat je beter even liggen.
  • Ga niet in je bed liggen tot je rugpijn over is. Je rug zal hier alleen maar stijver door worden. Bovendien kunnen je rugspieren zo verslappen.
  • Vermijd situaties waarin je langdurig dezelfde houding moet aannemen, zoals lange autoritten of een hele dag voor de computer.
  • Massages kunnen deugd doen en de pijn eventjes verlichten. Let er wel mee op: een onervaren masseur laat je beter niet aan je ruggenwervel komen.
  • Rugoefeningen kunnen je helpen om sneller van je klachten af te raken. Begin hier echter niet op eigen houtje aan! Probeer ook niet die oefeningen uit die een kennis van je ooit deed of die je vond op internet. Ga eerst langs bij een professionele therapeut of kinesist. Deze personen kunnen je de juiste oefeningen aanleren. Het is dan aan jou om deze oefeningen thuis zelf te herhalen.
  • Verwen je zelf met een warm bad of hete douche. Een warmwaterkruik of infrarood sauna  kunnen ook verlichting brengen.
Let op! Deze maatregelen gelden alleen voor patiënten met lage rugpijn. Wordt je rugpijn veroorzaakt door een hernia, artrose of een andere specifieke aandoening? Dan zijn deze tips niet allemaal op jou van toepassing!  In sommige situaties kan het namelijk belangrijk zijn om juist wel veel te rusten. Raadpleeg in deze gevallen steeds je arts alvorens zelf stappen te ondernemen.

    Terug naar boven    

TANDPIJN

Tandpijn kan allerlei oorzaken hebben. In de eerste plaats denken we aan een gaatje in de tand (cariës). Maar die gevoeligheid kan eveneens te wijten zijn aan een slijtage van de tand, o.a. door overmatig contact met zuren.  Koolzuurhoudende frisdranken zijn hier vaak een grote boosdoener. Ook na verzorging van de gaatjes in de tand (cariës) kan de tand gevoelig blijven aan prikkels.
Soms gaat het louter om een overdreven gevoeligheid van de tanden aan zoet, zuur, warmte- en/of koudeprikkels. Dit ontstaat soms door overmatig poetsen, waardoor de beschermlaag wegvalt of de tandhals bloot komt te liggen.
Wanneer de tandpijn vooral optreedt bij het dichtbijten, kan dit te wijten zijn aan een te hoog komende vulling of aan een gestoorde plaatsing van bovenste en onderste tanden op mekaar. Anderzijds kan het zijn dat een tand een barst vertoond.
Wanneer iemand acuut hevige tandpijn heeft, kan er sprake zijn van een tandabces. Dit gaat gepaard met klassieke ontstekingsverschijnselen zoals roodheid, zwelling en soms koorts. In ernstige gevallen kunnen ook de lymfeklieren in de hoofd- en halsstreek gezwollen zijn.

Nuttige tips:
De meeste tandproblemen hebben te maken met een slechte hygiëne of voedingsgewoonte. Vandaar volgende tips:

  • Eet niet te veel zoetigheden en drink niet te veel koolzuurhoudende frisdranken.
  • Besteed de nodige aandacht aan het poetsen. Poets je wel goed en lang genoeg? Zorg dat je 2 tot 3 maal per dag je tanden reinigt en let erop dat je elke tand poetst! Gebruik je de juiste tandenborstel? Een elektrische ronde borstel reinigt je tanden doorgaans beter.
  • Het is raadzaam om niet te poetsen onmiddellijk nadat je iets zuur hebt gegeten of gedronken (denk aan citrusvruchten of vruchtensappen). Dit werkt de slijtage in de hand door het gecombineerd effect van het zuur en het borstelen.
  • Vergeet zeker ook niet te flossen na elke poetsbeurt. Op die manier verwijder je de voedingsresten die tussen je tanden blijven steken. Wie niet zo van flossen houdt, kan gebruik maken van kleine borsteltjes om tussen de tanden te kuisen. Wees voorzichtig met tandenstokers. Wanneer je deze verkeerd of overmatig gebruikt, kunnen ze schade aanrichten aan je tandvlees of tanden.
  • Mondwaters kunnen aanvullend gebruikt worden (2 maal per dag), maar vervangen zeker niet het poetsen! Sommige mondwaters bevatten ook een ontsmettend middel (zoals bijvoorbeeld chloorhexidine, hexetidine)). Dit kan nuttig zijn om te gebruiken in geval van een mondinfectie. Maar gebruik ze niet te lang! Ze kunnen ter hoogte van glazuur en tandvullingen soms verkleuringen geven of een aanleiding vormen tot schimmelinfecties of smaakveranderingen. Het gebruik blijft om die reden best beperkt tot een week!
  • Kies voor een goede tandpasta. Hierbij is vooral de hoeveelheid fluor in de tandenborstel van belang:
Vanaf de doorbraak van de eerste melktand tot de leeftijd van 2 jaar is het genoeg om eenmaal per dag te poetsen met een kindertandpasta. Deze tandpasta’s bevatten meestal 250 à 500 ppm (part per million) fluoride.

Van 2 tot 6 jaar poets je best tweemaal per dag met een gelijkaardige tandpasta.

Vanaf het moment dat de eerste blijvende tanden doorbreken poets je best driemaal per dag met een gewone tandpasta (bevat 1000 à 1500 ppm fluoride).

Nadat de tanden gewisseld zijn is het tevens aangewezen om ook de tussenvlakken van de tanden te poetsen met tandzijde (flos) of fijne borsteltjes voor tussen de tanden.

Extra fluortoediening onder vorm van tabletjes is niet nodig. Ook niet bij kleine kinderen. Er wordt voldoende fluor gehaald uit de dagelijkse voeding en het drinkwater. Te veel aan fluor kan aanleiding geven tot witte vlekjes op de tanden.
Ook bij mensen met een kunstgebit is het belangrijk de tanden goed te reinigen. Hiervoor zijn er allerlei producten verkrijgbaar in de apotheek.

    Terug naar boven    

 

BUIKPIJN

Buikkrampen ontstaan wanneer een hol orgaan in onze buik plots gaat samentrekken. Meestal is de kramp te wijten aan het samentrekken van de darmen, maar het kan ook gaan om krampen van de blaas, de gal, de pancreas, de baarmoeder of de urinewegen.
Buikkrampen kunnen allerlei oorzaken hebben. Vaak liggen voedingsproblemen aan de grondslag ervan. Denk maar aan reizigersdiarree of diarree na het eten van een vettige maaltijd.
Wanneer iemand geregeld last heeft van darmkrampen zonder een duidelijk aanwijsbare oorzaak, spreekt men van ‘prikkelbaar darm syndroom (PDS)’. Naar schatting heeft 10 à 20 % van de volwassenen er last van; vrouwen dubbel zoveel als mannen. Maar ook kinderen bezoeken vaak omwille van die klacht de huisarts. PDS staat eigenlijk voor een hele verzameling van klachten, die heel sterk kunnen variëren. De voornaamste symptomen zijn buikpijn en krampen, winderigheid, opgeblazen gevoel en onregelmatige stoelgang (diarree, constipatie of beiden afwisselend). Soms gaat het eveneens gepaard met andere klachten zoals misselijkheid, hoofdpijn, rugpijn, stress, angst, vermoeidheid of slapeloosheid. Het is meestal niet duidelijk wat nu juist aan de basis ligt van de klachten. Maar wat vast staat is dat de darmen niet functioneren zoals het hoort.

Nuttige tips:
Eerst en vooral ga je best even voor jezelf na aan wat de buikkramp kan te wijten zijn.

  • Is je voeding veranderd ten opzichte van wat je normaal eet?
  • Hoe is je stoelgang? Heb je diarree? Ben je geconstipeerd?
  • Ben je in contact geweest met iemand die buikgriep had?
  • Waar situeert zich de pijn vooral? Pijn door nierstenen bijvoorbeeld trekt door naar de onderrug. Ook pijn bij het plassen kan wijzen op urinewegproblemen.
  • Moet je menstruatie doorbreken?
  • Heb je braakneigingen?
  • Ben je onlangs naar de tropen geweest? (darmkrampen kunnen uitzonderlijk ook te wijten zijn aan worminfecties).

Aangezien een verkeerde voeding vaak aan de oorzaak ligt van darmkrampen, kunnen volgende tips misschien al soelaas brengen:

  • Kies voor vezelrijke voeding. Een minimum van 30 gram per dag is aangewezen. Wanneer je last hebt van winderigheid of diarree kies je best voor oplosbare vezels, zoals in groenten of fruit. Indien constipatie je partner speelt krijgen onoplosbare vezels de voorkeur. Je vindt ze in voedingsbronnen zoals pasta, volle rijst, donker brood en aardappelen.
  • Drink twee liter water per dag.
  • Munt- of venkelthee kan darmkrampen enigszins verlichten.
  • Eet op regelmatige tijdstippen. Eet beter meerdere kleine porties per dag i.p.v. 2 à 3 keer een grote portie.
  • Gebruik zo weinig mogelijk vet.
  • Vermijd sterke kruiden, alcohol, chocolade en coffeïne.
  • Noteer je voeding- en stoelgangpatroon in een dagboek gedurende een paar weken. Tracht op die manier te achterhalen of er bepaalde voedingsproducten zijn die je niet verdraagt en schrap deze uit je menu.
  • Zorg voor voldoende ontspanning en lichaamsbeweging.

 

    Terug naar boven    

MENSTRUATIEPIJN

Vrouwen menstrueren in de vruchtbare periode. Gemiddeld genomen duurt een menstruatiecyclus 28 dagen, met een spreiding van 20 tot 45 dagen. Samen met bloedverlies ervaren menstruerende vrouwen klachten als hoofdpijn, vochtophouding,  borstspanningen, rugpijn en buikkrampen. Rond de menstruatie zijn vrouwen vaak prikkelbaar, angstig of depressief. Dit geheel aan klachten wordt ook wel eens ‘het premenstrueel syndroom (PMS)'  genoemd. De ernst ervan kan sterk variëren. De oorzaak van PMS is niet helemaal duidelijk, maar het kan wellicht verklaard worden door de grote hormoonschommelingen en een overmatige vrijstelling van allerlei stoffen in het lichaam tijdens deze periode.
Menstruatiepijn is meestal het hevigst bij jonge meisjes en neemt af bij het ouder worden, bij pilgebruik of na de zwangerschap. Wanneer de pijnklachten pas op latere leeftijd optreden, kan dit een onderliggende oorzaak hebben. In dat geval is het zeker aangeraden dit te melden aan de huisarts of gynaecoloog.

Nuttige tips:

  • Er zijn enkele tips die de pijnklachten kunnen verminderen:Zorg voor een rustige en ontspannen houding
  • Een warmwaterzak ter hoogte van de onderbuik of een warm bad kan wonderen doen.
  • Als de pijn uitstraalt naar de rug kan massage van de onderrug enige verlichting brengen. Ook sommige turnoefeningen (bijvoorbeeld op handen en knieën zittend de rug beurtelings hol en bol maken) kunnen de pijn verlichten.
  • Vrouwen die veel vocht ophouden tijdens de menstruatieperiode kunnen eventueel geholpen zijn met vochtafdrijvende middelen (vb. brandnetelthee).

Personen gevoelig aan het premenstrueel syndroom geven we enkele bijzondere tips mee:

  • Beperk de hoeveelheid zout in het dieet om vochtretentie te reduceren.
  • Beperk het gebruik van zoetigheden en calorierijke producten. Deze kunnen bij sommige vrouwen leiden tot een snelle gewichtstoename. Vermijd best koffie en alcohol, zeker wanneer je last hebt van spanning ter hoogte van de borsten.
  • Mijd stress bevorderende factoren.

 

OORPIJN

Oorproblemen kunnen zeer vervelend zijn en kunnen variëren van simpele oorverstopping of jeuk tot zeer pijnlijke oorinfecties of totaal gehoorverlies.
We geven kort een overzicht van de meest voorkomende problemen:

  • De externe gehoorgang is donker, warm en vochtig en vormt alzo een ideaal milieu voor de groei van bacteriën. Lokale verwondingen, door o.a. vingernagels of wattenstokjes, beschadigen de gehoorgang waardoor bacteriën de huid kunnen binnen dringen en een infectie kunnen veroorzaken. Ook bepaalde chronische huidaandoeningen, zoals bijvoorbeeld eczeem of psoriasis, kunnen het normale afweermechanisme verstoren.
  • Een oorprop, door overtollig/samengekoekt oorsmeer, is wellicht de meest voorkomende klacht in de apotheek. Vooral personen met een nauwe of misvormde gehoorgang en/of met sterke haargroei in de gehoorgang hebben vaker last van oorproppen. Een overmatige productie van oorsmeer, evenals het gebruik van oorstopjes of kleine koptelefoons kunnen eveneens aanleiding geven tot oorproppen. Oudere personen produceren dan weer eerder te taai oorsmeer, waardoor het moeilijker uit de gehoorgang  kan verwijderd worden.  Een oorprop op zich is niet zo erg, maar kan vervelende gevolgen hebben zoals een druk in het oor, gehoorverlies en soms zelfs draaierigheid.
  • Soms kan er een overmaat aan vocht in het oor achter blijven na het duiken, zwemmen of baden. Vooral wanneer je een smalle gehoorgang hebt of veel oorsmeer produceert kan je hier vaak last van hebben. Je voelt het water als het ware klotsen in je oor en er kan een geleidelijke gehoorvermindering optreden. Het aanwezige vocht kan het natuurlijk afweermechanisme nadelig beïnvloeden, waardoor jeuk, pijn en ontsteking van de externe gehoorgang kan ontstaan.
  • Nikkel in oorbellen of de rubberen en plastieken onderdelen van gehoorpreparaten en koptelefoons kunnen aanleiding geven tot allergische huidreacties. Ook shampoos of andere zepen kunnen hiervan de oorzaak zijn.
  • Andere huidaandoeningen zoals psoriasis en eczeem kunnen eveneens jeuk ter hoogte van de oren veroorzaken, waarbij door het krabben infecties kunnen ontstaan. Aangezien hierbij huidschilfers loskomen kan er eveneens propvorming optreden.  
  • Een vaak voorkomende aandoening, vooral bij kinderen, is middenoorontsteking. Het middenoor is een luchtbevattend compartiment dat door het trommelvlies gescheiden is van de uitwendige gehoorgang, op de buis van Eustachius na. Deze verbindt het middenoor met de achterzijde van de keel en is bij kinderen veel korter en minder gebogen dan bij volwassenen. Hierdoor kan het vocht uit de neus-keelholte gemakkelijker overgaan tot in het middenoor. Het is dan ook niet te verwonderen dat een middenoorontsteking vaak start met een verkoudheid die leidt tot verstopping van de buis van Eustachius en vochtophoping in dat middelste oorcompartiment. Het vocht kan vervolgens besmet worden door bacteriën. Middenoorontstekingen vereisen vaak een antibioticatherapie, zeker bij veelvuldig optreden en bij kinderen jonger dan twee jaar.
  • Soms kunnen ook geneesmiddelen aan de oorzaak liggen van oorklachten zoals oorsuizen of gehoorverlies.

Nuttige tips:

Vele oorklachten kunnen verholpen worden door een goede oorhygiëne. Hier enkele tips:

  • Gebruik om het oor te reinigen een vochtig uitgewrongen washandje en trek het over je wijs- of middenvinger.
  • Maak zo weinig mogelijk gebruik van oorstokjes. Vermijd met je vingers in je oor te peuteren.
  • Een oorlepeltje kan eventueel enig nut brengen, maar dan enkel bij een juist gebruik!
  • Spuitflesjes op basis van fysiologische serum vergemakkelijken het reinigen van het oor bij kinderen, bejaarden of gehandicapten.
  • Als je last hebt van jeuk in je oren na het zwemmen, droog dan je gehoorgang met een haardroger (vanop afstand) of gebruik speciale oordoppen voor zwemmers.
Wanneer je baby last heeft van een (neus)verkoudheid, spoel dan zo goed mogelijk het neusje uit met fysiologisch water (te verkrijgen in de apotheek). Hierdoor hou je de overgang tussen neus-keelholte en middenoor (buis van Eustachius) vrij en is er minder kans op een middenoorinfectie.

Heb je last van een oorstop dan ga je best naar je apotheker. Die heeft hier de juiste producten voor. In geval van nood kan je eventueel gebruik maken van olijfolie om de prop te verweken. Maar wees er dan eerst zeker van dat het om een onschuldige oorprop gaat!

    Terug naar boven    

Behandeling van pijnklachten

Er zijn heel veel geneesmiddelen tegen pijn verkrijgbaar in de apotheek. Maar ze zijn niet allemaal voor alle soorten pijnen geschikt. Paracetamol bijvoorbeeld is een goede keuze in geval van hoofdpijn. Ontstekingsremmende pijnstillers zijn bij spierpijn, kneuzingen, tandpijn of menstruatiepijn goede pijnstillers. Maar ook daarbij helpt paracetamol soms voldoende, met dat voordeel dat het wat vriendelijker is voor de maag.
We bespreken eerst enkele pijnstillers die voor klachten als hoofdpijn, spierpijn- en gewrichtspijn, tandpijn en/of menstruatiepijn in aanmerking kunnen komen. Nadien gaan we in op producten die specifiek voor bepaalde pijnklachten zoals buikpijn of menstruatiepijn gebruikt worden.
Voor oorpijn raden we je aan naar de arts te gaan. Hier is het belangrijk dat eerst gekeken wordt wat er juist aan de hand is.
Om de informatie enigszins overzichtelijk te houden beperken we ons tot die geneesmiddelen die zonder voorschrift in de apotheek verkrijgbaar zijn. Wanneer deze niet voldoende soelaas brengen, raden we je aan naar de arts te gaan.

Voor meer gedetailleerde informatie over de behandeling van elke specifieke klacht, verwijzen we naar de verscheidene ‘ziektebeelden’ op deze site.


Klassieke orale pijnstillers

Paracetamol
Wat?
Paracetamol werkt pijnstillend en koortswerend. Het werkt niet ontstekingswerend.
Hoeveel?  
500 à 1000 mg; 3 tot 4 maal per dag. Bij echte migraineklachten raden we eerder de hogere dosering van 1000 mg per keer aan.
Wanneer?
Innemen in geval van pijn en telkens minimum 4 uur laten tussen 2 toedieningen.
Aandachtspunten?
Sliktabletten werken na ongeveer 30 à 45 minuten; bruis- en smelttabletten na ongeveer 20 minuten.
Er bestaan verscheidene toedieningsvormen (sliktabletten, bruistabletten, smelttabletten, suppo’s en siroop). Je apotheker kan je helpen een juiste keuze te maken.

 

Ibuprofen
Wat?
Ibuprofen werkt pijnstillend, koortswerend én ontstekingswerend (dit laatste enkel in een hogere dosering) .
Hoeveel?  
200 à 400 mg; 3 tot 4 maal per dag. Bij echte migraineklachten raden we eerder de hogere dosering van 400 mg per keer aan.
Wanneer?
Innemen in geval van pijn en telkens minimum 4 uur laten tussen 2 toedieningen.
Aandachtspunten?
Neem ibuprofen in met een groot glas water.
Neem best geen ibuprofen zonder advies van de arts indien je maaglast of problemen met je hart of je bloeddruk hebt.
Er bestaan verscheidene toedieningsvormen (sliktabletten, bruistabletten, en siroop). Je apotheker kan je helpen een juiste keuze te maken.
Ibuprofen is niet aangewezen tijdens de zwangerschap of borstvoedingsperiode.

 

Acetylsalicylzuur (aspirine)
Wat?
Aspirine werkt pijnstillend, koortswerend én ontstekingswerend. In lage dosis (75 à 100 mg) wordt het  ook gebruikt ter preventie van bloedklonters.
Hoeveel?  
500 à 1000 mg 3 tot 4 maal per dag. Onderzoek toont aan dat bij migraine eerder 1000 mg aangewezen is. We wijzen er wel op dat deze hoge dosering bij sommige mensen voor ernstige maagklachten kan zorgen.
Wanneer?
Innemen in geval van pijn en telkens minimum 4 uur laten tussen 2 toedieningen.
Aandachtspunten?
Neem aspirine in met een groot glas water.
Aspirine werkt etsend op de maag en de dunne darm. Neem daarom zeker geen aspirine zonder advies van de arts indien je ooit een maag- of darmzweer had.
Aspirine is niet aangewezen tijdens de zwangerschap of borstvoedingsperiode.
Neem geen aspirine voor je naar de tandarts moet of een operatie moet ondergaan; Aspirine verhindert namelijk de bloedstolling, wat zeer vervelend is wanneer je tand moet worden getrokken! Om die reden is het ook geen goede keuze voor de behandeling van menstruatiepijn.

 

Naproxen
Wat?
Naproxen werkt pijnstillend, koortswerend én ontstekingswerend
Hoeveel?  
volwassenen: 220 mg (1 tablet); 2 (max. 3) maal per dag
Wanneer?
Innemen bij pijn. Steeds minimum 8 uur tijdsinterval laten tussen elke inname.
Aandachtspunten?
Neem naproxen in met een groot glas water.
Neem best geen naproxen zonder advies van de arts indien je maaglast of problemen met je hart of je bloeddruk hebt.
Vermeld steeds aan je apotheker welke geneesmiddelen je nog neemt. Hij of zij zal dan nakijken of naproxen zonder problemen kan gecombineerd worden.

 

Combinatieproduct met acetylsalicylzuur, paracetamol en cafeïne
Wat?
Gecombineerde pijnstillers bevatten meerdere van boven vermelde pijnstillers. De cafeïne erin zorgt voor een wat oppeppende werking. Volgens een aantal onderzoeken zou deze combinatie een goed alternatief bieden voor het verhelpen van o.a. migraineklachten.
Hoeveel?  
1 à 2 tabletten of suppo’s 3 maal per dag. Onderzoek toont aan dat bij migraine eerder 2 tabletten (of suppo’s) aangewezen zijn. We wijzen er wel op dat deze hoge dosering bij sommige mensen voor maagklachten kan zorgen.
Wanneer?
Innemen in geval van hoofdpijn en telkens minimum 4 uur laten tussen 2 toedieningen.
Aandachtspunten?
Neem de tabletten in met een groot glas water.
Dit product bevat acetylsalicylzuur (aspirine) wat etsend op de maag en de dunne darm kan werken. Neem het daarom zeker niet in zonder advies van de arts indien je ooit een maag- of darmzweer had.
Deze combinatie is niet aangewezen tijdens de zwangerschap of borstvoedingsperiode.
In deze samengestelde producten zit ook aspirine. Neem deze pijnstillers dus best niet in voor je naar de tandarts moet of een operatie moet ondergaan. Aspirine verhindert namelijk de bloedstolling, wat zeer vervelend is wanneer je tand moet worden getrokken!

    Terug naar boven    

Lokale producten gebruikt bij spierpijn en rugpijn.

Naast warmte- en koudepacks vind je in de apotheek heel wat uitwendig aan te brengen zalven of crèmes die de pijn kunnen verlichten.
Er bestaan verschillende vormen van uitwendig te gebruiken producten:
  • Crèmes en zalven vergemakkelijken vooral het masseren.
  • Gelen en oplossingen (onder vorm van een spray) bestaan voornamelijk uit water en hebben een aangenaam koelend effect. Daarenboven gebeurt het indringen in de huid sneller dan bij crèmes en zalven.
  • Emulgel is een formule die de eigenschappen van crème en gel combineert. Het koelend effect is aanwezig en massage blijft mogelijk.
  • Tissugel: dit zijn kleefpleisters waarin het werkzame product vervat zit. Na opkleven wordt dit gedurende enkele uren vrijgegeven.

Niet alle zalven en crèmes hebben dezelfde werking. Sommige werken enkel opwarmend, andere verhelpen voornamelijk de bloeduitstorting en nog andere werken ontstekingswerend.

  • Opwarmende producten (op basis van o.a. methylsalicylaat, nicotinaat en capsaïcine).
    Deze zalven warmen de huid en de spieren op en geven op die manier een tijdelijke verlichting van de pijn.
  • Producten tegen bloeduitstorting (op basis van o.a. heparinoïde, mucopolysacharide of arnica).
    Deze producten kunnen gebruikt worden wanneer de kneuzing blauw kleurt.
Ontstekingswerende en pijnstillende producten voor uitwendig gebruik.
Deze producten (op basis van ibuprofen, diclofenac, etofenamaat, felbinac, indometacine, ketoprofen, naproxen of piroxicam) verminderen de pijn en gaan de ontsteking plaatselijk tegen. Ze hebben duidelijk meer effect bij spierpijn en kneuzingen dan bij gewrichtsklachten omdat ze in gewrichten moeilijker doordringen.

Producten gebruikt bij buikpijn.

Hierbij kunnen we niet zonder meer enkele producten naar voor schuiven. Alles hangt ervan af wat de oorzaak is van je buikkrampen.
  • Indien je krampen voornamelijk aan diarree te wijten zijn, is het belangrijk vooral de diarree aan te pakken. Bedenk dat loperamide niet enkel de diarree stopt, maar op zich ook de darmkramp vermindert. Het is dus niet noodzakelijk nog een extra krampwerend middel in te nemen.
  • Ook probiotica kunnen bij sommige mensen soelaas brengen. Zeker bij baby’s met darmkrampen loont het de moeite om dit te proberen.
  • De apotheker kan je een laxeermiddel aanraden wanneer de krampen te wijten zijn aan een bemoeilijkte stoelgang. Er zijn in de apotheek heel wat vezelproducten voorhanden die op een zachte wijze de darm terug op gang brengen. Gebruik best geen al te agressieve darmproducten (zoals bv. senna of bisacodyl); zeker niet op lange termijn. Ook lactulose kan een oplossing bieden en mag, evenals vezelpreparaten, dagelijks en langdurig gebruikt worden.
  • Heb je vooral last van krampen met winderigheid of een opgeblazen gevoel? In dat geval kan de apotheker je een product op basis van alverine of mebeverine aanraden.
  • Wanneer de krampen op de voorgrond treden zonder bijkomende klachten, kan je opteren voor een krampwerend product op basis van butylhyoscine. Dit kan eventueel ook gebruik worden bij menstruatiepijn of krampen te wijten aan gal- of niersteentjes.
  • Bij spijsverteringsstoornissen te wijten aan gal- of leverproblemen kunnen producten op basis van artisjokextract of mariadistelextract soms wat verlichting brengen. Maar uiteraard is het wel belangrijk dat je dergelijke problemen ook aankaart bij je huisarts!
Vraag steeds het advies van je arts en/of apotheker!
     Terug naar boven